Giriş
18.08.2022 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5973 sayılı “İhracat Destekleri Hakkında Karar” ile ihracata yönelik devlet yardımları mevzuatında düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda şirketlerin ihracat yaparken almak zorunda olduğu veya ihracat yaparken kendilerine avantaj sağlayacak olan belgelerin alınmasında/yenilenmesinde Ticaret Bakanlığı tarafından “Pazara Giriş Belgeleri Desteği” adı altında destek verilmektedir. Pazara Giriş Belgeleri Desteği kapsamında hem ürün hem de sistem belgeleri için destek alınabilmektedir. Önceki mevzuat kapsamında destek alınamayan sistem belgesi yenilemelerine de artık destek alınabilmektedir. Bu doğrultuda hem sistem hem de ürün belgeleri için ilk alımlarda ve belge yenilemelerinde şirketler bu destekten yararlanabilmektedirler.

Kimler Yararlanabilir?
Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesi kapsamında tanımlanan ticari ve/veya sınai (A.Ş, Ltd. ve Komandit vb.) statüsündeki şirketler destekten yararlanabilmektedir. Şahıs şirketleri ise bu destekten yararlanamamaktadır.

Hangi Belgelere Hangi Gider Kalemlerinde Destek Alabilirim?
Pazara giriş belgesi desteği çerçevesinde şirketlerin, Bakanlık tarafından yayınlanan ve zaman zaman güncellenen EK-1/B (Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri Listesi) listesinde yer alan belgelere ilişkin pazara giriş belgesinin alınmasında ve/veya yenilenmesinde zorunlu olarak gerçekleştirilen giderler desteklenmektedir. Genelge kapsamında desteklenmeyen giderler; eğitim ve danışmanlık hizmetleri, yol ve konaklama masrafları, gözetim bedeli ve tarım ürünlerine ilişkin muayene ücretleri şeklinde tanımlanmıştır. Bunlar dışında kalan zorunlu harcamalar için destek alınabilmektedir.

EK-1/B’de yer alan belgelerden bazıları; IATF 16949, CE, EAC, ECOCERT, EN SERİSİ, ISO 8317, 12944, 13485, 14001, 14064, 17025, 22000, 27001, 50001 BELGELERİ, HELAL BELGESİ, HİJYEN SERTİFİKALARI, ORGANİK ÜRÜN SERTİFİKALARI, OEKO-TEX, GOTS şeklinde olup yaklaşık 180 farklı sistem ve ürün belgesidir.

Desteklenen Belgeler Listesinde Bulunmayan Belge İçin Destek Talep Edilebilir mi?
Eğer yurt dışı pazarlara giriş kapsamında şirketiniz için alınması zorunlu bir belgeniz/sertifikanız var ise ancak Bakanlık tarafından yayınlanan EK-1/B) listesinde bu belge/sertifika bulunmuyor ise EK-1/B listesine ekleme talebinde de bulunulabilmektedir. Bakanlıkça uygun görülen talepler listeye eklenmekte ve desteklenebilmektedir.

Belge Yenileme Desteğinde Özel Bir Şart Bulunuyor mu?
Şirketlerce belge yenileme desteği talebi yapılabilmesi için bir önceki belge/sertifikanın geçerli olduğu tarih aralığında adına belge düzenlenen şirket, organik bağı bulunan şirket veya aracı şirket tarafından ihracat gerçekleştirildiğinin kanıtlanması halinde desteklenebilmektedir. Aracı şirket ile gerçekleştirilen ihracatta; adına belge düzenlenen şirketin imalatçı olduğuna dair ek bilginin yer aldığı gümrük beyannamesi ve aracı şirket ile adına belge düzenlenen imalatçı şirket arasındaki fatura örneği ibraz edilmelidir.

Destek Alınabilecek Tutar Ne Kadardır?
Pazara giriş belge desteği kapsamında 2024 yılı destek üst limiti 11.183.893 TL olup destek oranı %50 şeklinde uygulanmaktadır. Örneğin, şirketlerce belge alımı/- yenileme kapsamında yıllık yapılan harcama tutarı 4.000.000 TL ise harcama sonrası uygun görülen destek başvurusu için 2.000.000 TL destek alınabilmektedir. Destek üst limitleri her yıl enflasyon oranları dikkate alınarak güncellenmektedir.

Destek Başvurusu İçin Son Tarih Bulunuyor mu?
Destek başvuruları için son tarih, belgenin düzenlendiği tarih sonrası 6 ay şeklindedir. Alınan belge üzerinden 6 ay geçmesi durumunda belge alımı/yenileme destek başvurusu yapılamamaktadır. Başvurular Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yapıldığından, şirketlerin bu sisteme tanımlanmış olması gerekmektedir.

Herhangi Bir Kurumdan Sistem/Ürün Belgesi Alabilir miyim?
Belge alımı/yenileme faaliyetlerinde Ticaret Bakanlığından destek alınabilmesi için işlemlerin mutlaka akredite kurum ve kuruluşlar üzerinden yapılması gerekmektedir. Kurum veya kuruluşun, alınacak belge konusunda akreditasyon kuruluşlarının üst kuruluşu niteliğindeki; IAF (International Accreditation Forum), EA (European Cooperation for Accreditation) ve/veya ILAC (International Laboratory Accreditation Cooperation) ile NANDO (New Approach Notified and Designated Organisations) Information System tarafından tanınan, akreditasyon ve/veya onaylama konusunda yetkilendirilmiş kuruluş olması gerekmektedir.

Ayrıca yine ilgili ülke tarafından, ulusal ve/veya uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre laboratuvarları, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşlarını değerlendirmek, yetkilendirmek ve denetlemek amacıyla kanunen görevlendirilmiş/ yetkilendirilmiş kuruluşlarından da hizmet alınabilmektedir. Son olarak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar gereği “Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri belirli sözleşme türlerinde, sözleşme bedelinin ve diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması, ödenmesi ve kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır” hükmü gereği başvuru esnasında sunulması gereken sözleşme / fiyat listesi / fatura vb. tutar bilgisi içeren tüm belgelerin yalnızca Türk Lirası cinsinden düzenlenmiş olması ve ödeme işlemlerinin de yine Türk Lirası cinsinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç:
Şirketlerin, ihracat yaparken almak zorunda olduğunu veya ihracat yaparken kendilerine avantaj sağlayacak olan belgelerin alınmasında/yenilenmesinde Ticaret Bakanlığı tarafından “Pazara Giriş Belgeleri Desteği” adı altında %50 oranında hibe destek alınabilmektedir. Başvuru için gerekli güncel belge listesine Ticaret Bakanlığı internet sitesinden ulaşılabilmektedir.