SEKTÖRLER HABERLER ÜRÜN TANITIMLARI TEKNİK YAZILAR DOSYALAR RÖPORTAJLAR BAŞARI HİKAYELERİ UZMAN GÖRÜŞÜ YAZARLAR FUARLAR ETKİNLİKLER PROFİLLER Editörden Künye YAYIN KURULU ARŞİV ABONELİK İLETİŞİM
Şamil Özoğul
Şamil Özoğul
samilozogul@tekiskalip.com.tr
Ekonomide Düzen Değişikliği ve Kriz

Değerli Kalıpçılar, 

 

Kriz var mı yok mu tartışmalarıyla geçen zorlu bir yılı daha geride bırakıyoruz.

2008 yılının sonlarına doğru, ABD konut piyasasında başlayan ve finans piyasalarının ardından reel kesime sıçrayan, Birleşmiş Milletler’ in “yüzyılın krizi” olarak tanımladığı küresel ekonomik kriz başlamış, krizin ülkemizi teğet geçip geçmediği tartışmalarıyla kriz bir şekilde ülkemizden geçip gitmişti.


Krizler ülke ekonomileri üzerinde çok farklı etkilere yol açabilir. Kimi ülkelerde işsizlik, kimilerinde tüketim harcamaları, kimilerinde ise finans sektörü daha çok etkilenebilir. Detaylı bir kriz analizi için pek çok istatistiğe bakmak gerekse de, büyüme oranı her zaman en geçerli istatistiki veridir. 2008 krizinde Türkiye ekonomisinde ciddi bir küçülme yaşandığı net olarak görülmektedir. Bu dönemde AB, NAFTA ve OECD ülkeleri için 2009’un ilk çeyreği ile ikinci çeyreği arasında negatif büyüme ortalama % 2 olarak ölçülmüşken Türkiye için küçülme aynı dönemde % 4 dolayındadır. Haliyle, 2008 yılında patlayan küresel kriz Türkiye’yi teğet geçmemiştir.

 

Krizin etkilerini değerlendirmek için, AB ya da OECD ortalamasına bakmanın yanıltıcı olabileceği, bazı gelişmiş ülkelerin krizi Türkiye’den çok daha şiddetli yaşadığı da tartışma konusu olmuştu. Ancak krizden en çok etkilendiği düşünülen İzlanda’nın büyüme performansını ülkemizinkiyle karşılaştırdığımızda şu gerçekle karşı karşıya kalıyoruz: Türkiye ekonomisi 2008 krizinden, en az iflas eden İzlanda kadar etkilenmiştir. Aynı şekilde ABD, krizden Türkiye’ye göre çok daha az etkilenmişti. Üstelik bu sonuç ABD ve Avrupa’da bankaların ve aracı finans kuruluşlarının battığı, Türk bankalarının ve firmalarının ise krize nakit bolluğu içinde yakalandığı bir ortamda gerçekleşmişti.


Daha da vahim olan, Türkiye ekonomisinin yaşadığı bu olumsuzluğa, kendisinden kaynaklanmayan küresel bir krizin etkilerinin sebep olmasıydı.

 

2008-2009 yıllarında yaşanan bu kriz, Türkiye ekonomisinin eninde sonunda kendi krizini yaşayacağının bir erken uyarısı gibiydi. Teğet geçen krizin bile ekonomiyi bu denli etkilediği dikkate alındığında, Türkiye ekonomisinin kendi krizinin ne gibi sonuçlara yol açacağını düşünmek ekonomistler kadar işadamlarının da uykuları kaçırmaktaydı ki korktuğumuz başımıza geldi.

 

2018 yılının özellikle ikinci çeyreğinden itibaren ekonomik daralma giderek artmaktadır. Mayıs ayına ait PMI (imalat sanayi satın alma yöneticisi endeksi) verilerinde imalat sanayinin hızla daraldığı görülmektedir. 50’nin altındaki değerlerin daralma anlamına geldiği endeksin Mayıs değeri, 2009 yılı Nisan ayından beri görülen en düşük değerdir ve Ekim ayı dahil, PMI hep eşik değer 50’nin altında kalmıştır.

 

Türkiye ekonomisi günümüzde, döviz-faiz kıskacı altında eğilip bükülmektedir. Bu durum aslında, finansal istikrar ile fiyat istikrarı arasındaki gerilim olarak da yorumlanabilir. Bunun temel nedeni, faizlerin düşüş eğiliminde olmasına rağmen TL’nin değerli kalabildiği 2002-2013 arası küresel ekonomik şartların artık değişiyor olmasıdır.

 

2013’ten beri, ekonomik büyümeye zarar vereceği gerekçesiyle merkez bankası faiz artışı yapmaktan çekinse de, 2014, 2017 ve 2018’de üç defa yüklü miktarda faiz artışı yapmak zorunda kalmıştır. Bu zorunluluğun nedeni, faiz artışının gecikmesi ile ülkenin döviz krizinin eşiğine gelmesi idi. 

Döviz krizi ile birlikte, özel sektörün döviz borcunu çevirmede karşılaşacağı sorunlar ve bunun bankacılık sistemine yansımaları, krizin etkisinin daha da artmasına yol açmaktadır.

 

Diğer bir deyişle, döviz krizi aynı zamanda bir bankacılık krizi anlamına da geliyor. Hatırlamakta fayda var, firmalarımızın döviz borçları, 2008 krizinin etkilerini azaltmak ve büyümeyi desteklemek için özel sektörün döviz biçiminde borçlanmasına olanak veren düzenlemenin hayata geçirilmesinden sonra hızla artmıştır.

 

Böyle bir sorun varken, TL’nin hızlı ve büyük oranlı değersizleşmesine izin vermek, döviz borçlusu firmaların batmasını göze almak anlamına gelmektedir. Bunun bankacılık sistemi üzerinde oluşturduğu baskının yanı sıra, enflasyon ve cari açıktaki artış gibi daha farklı olumsuz etkileri de söz konusudur. 

 

Döviz borcu olan firmaların batmasının önüne geçmek için yapılan faiz artışı ise, genel olarak ekonomik yavaşlamayı arttıracaktır. Bir başka ifadeyle zaten yavaşlayan bir ekonomide yapılacak faiz artışı, yavaşlamanın da hızını arttıracaktır.

 

Mayıs 2018’de bir döviz krizinin eşiğinden dönmüş olmamıza rağmen yine de bu süreçte birçok firma zora düşmüştür. Burada üzerinde durulması gereken daha kritik olan konu ise, döviz şoku nedeniyle sallantıda olan firmaların bankacılık sisteminin üzerine yıkılmaları riskidir. Ülkemizin dev gruplarının banka borçlarını yeniden yapılandırması ile başlayan bu süreçte, yapılandırılan tutar 30 Milyar Doları bulmuştur ve maalesef borç yapılandırması için sırada bekleyen daha birçok firma bulunmaktadır.

 

Ekonomideki olumsuz gidişat, seçim takvimlerini de değiştirmiş, ülkemiz bir krizden diğerine, bir seçimden diğerine koşarken, ülkemizin omurgasını oluşturan sanayiciler üzerindeki sorumluluk daha da artmıştır.

 

Seçim sonrası ile ilgili bir öngörüde bulunacak olursak, ekonomik toparlanmanın yaşanacağı bir dönemin bizi beklemiyor olduğu acı bir gerçek. Ne beklediğini ise büyük ölçüde seçimin nasıl sonuçlanacağı belirleyecek. Ancak sonuç ne olursa olsun, Türkiye önemli bir değişimin eşiğindedir. Bunun nedeni, Türkiye ekonomisinin 2013 yılından beri, küresel şartlar gereği bir yapısal değişim içine girmek zorunda kalmasıdır.

Bu yapısal değişimin, ekonomik, siyasal ve toplumsal sonuçlarının ortaya çıkabilmesi ise, bir ekonomik krizin yaşanıp yaşanmamasına bağlıdır. Bu bağlamda 2018 krizi, sadece ekonomik sorunların ağırlaştığı ve kısa süreli yaşanacak bir ekonomik daralma olarak kalmayabilir.

 

Değerli Dostlar,

 

Daha önceki yazılarımda da defaten ifade ettiğim üzere, 2019 yılı ülkemiz için zor geçecek. Her koşulda, ekonomik yapısal değişim sürecinin başarıyla tamamlanacağına dair inancımız tamdır. Her değişim sancılıdır, hepimiz bunun bilincinde olmalıyız. Bu sıkıntılı süreci, umarım ki hep birlikte, en az hasarla ve daha da güçlenerek atlatır, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Kuruluş yıldönümü olan 2023 yılına kadar ülkemizi her alanda daha yüksek bir seviyeye ilerletebiliriz.

 

Bu vesileyle yeni yılın sağlık, mutluluk,başarı ve bol kazançlar getirmesini dilerim.

 

Saygı ve sevgilerimle,

Şamil ÖZOĞUL
UKUB Yönetim Kurulu Başkanı
 

Paylaş Tweet
210 kez okundu
YAZARIN DİĞER HABERLERİ
Ekonomide Düzen Değişikliği ve Kriz
Değerli Kalıpçılar,    Kriz var mı yok mu tartışmalarıyla geçen zorlu bir yılı daha geride bırakıyoruz. 2008 yılının sonlarına doğru, ABD konut piyasasında başlayan ve DEVAMI...
Gücün Gerçek Kaynağı – Bilim ve Teknoloji
Değerli Kalıpçılar,    8. Ulusal Kalıpçılık Zirvesi’ni, 20 Eylül’de TOSB Workinn Otel’de gerçekleştirdik. Zirve’mize bu yıl, otom DEVAMI...
Çalışmamanın Bahanesi Olmaz
Değerli Dostlar,   Yokuş inmeye, yokuş çıkmaya alışmış güzel ülkemiz yine inişli çıkışlı bir dönemden geçiyor.    Hava değişiklikl DEVAMI...
Değerli Kalıp Sanayicileri,
Koca bir yılı daha geride bıraktık bırakıyoruz derken yeni yılın yoğun gündemiyle neredeyse ilk çeyreği de arkamızda bırakıyoruz.   Her yeniliğin altında umut vardır, iyili DEVAMI...
UKUB Yönetim Kurulu Başkanı Şamil Özoğul İle Röportaj Gerçekleştirdik
Bu yıl 7.’si düzenlenecek Zirve’de, ziyaretçileri neler bekliyor? Her yıl düzenlediğimiz geleneksel hale gelen Ulusal Kalıpçılık Zirvesi’nin 7.’s DEVAMI...
Dünya’da ve Türkiye’de Kalıpçılık
Dünya kalıpçılık sanayi toplam cirosu 84 Milyar € civarındadır ve sektör her yıl %6 büyüme eğilimindedir. Türkiye’deki kalıpçılığın toplam cirosu 3 DEVAMI...
Hedefler Değişmez, Stratejiler Değişir..
UKUB INTERMOLD 2016 JAPONYA İŞ GELİŞTİRME GEZİSİ   Değerli Kalıpçılar,   Geçtiğimiz Nisan ayında UKUB olarak yine oldukça verimli ve faydalı geç DEVAMI...
UKUB Kalıpçılık Eğitim Merkezi Açıldı!
Değerli Kalıpçılar,   Son çeyrek asırdır eğitim sistemimize yapılan yanlış müdahaleler, bugün Türk imalat sanayisinin büyümesi için en &cc DEVAMI...
Değerli Sanayiciler;
Son yıllarda rekor seviyeye ulaşan büyüme hızımızın önümüzdeki yıl % 3-4 seviyelerinde gerçekleşmesi beklenmektedir. Ekonomik büyümenin yavaşlaması ile rek DEVAMI...
İhracat Hedefi ve Üretimde Yerlilik Oranı
Değerli Kalıpçılar,   Türkiye ekonomisi ihracata dayalı bir yapı içerisinde büyümeye devam ediyor. Her ne kadar 2011 yılı büyüme oranının altında DEVAMI...
Değerli Kalıpçılar,
Türk kalıpçılık endüstrisinin hızla yükselmesini sağlayacak büyük proje için UKUB olarak geri sayımı başlattık.   Birliğimiz kurulduğundan beri k DEVAMI...
Mesleki Eğitim
Son yıllarda sürekli dile getirdiğimiz, artık “önemli” olmaktan çıkıp “hayati” duruma geçen ara eleman sorunu ülkemiz üretim sanayisi i&cce DEVAMI...
Geleceğimiz, Gençlerimize Emanet..
Değerli Sanayicilerimiz, 2008 yılında büyük bir heyecanla UKUB Yönetimini üstlendiğimizde koyduğumuz ana hedef, UKUB’u ve Türk Kalıpçılık Sektörü DEVAMI...
Değişim Kaçınılmazdır, Gelişim ise İsteğe Bağlıdır
Değerli Kalıp Sanayicileri,   Seçimler ve türlü sıkıntılarla dolu bir yılı geride bıraktık, yeni umutlarla yeni bir yıla daha girdik.   Ülkemizin eko DEVAMI...
UKUB Başkanı Şamil Özoğul’dan Mesaj
-Değerli Kalıpçılar,  Ulusal Kalıpçılık Zirvesi’nin 5. sini, kalıp sektörünün değer kattığı sanayi tedarik zincirinin, ana sanayiden en küç&u DEVAMI...
SEKTÖREL HABERLER
Önce İnsan ve Çevre Sağlığı
Taşkut Mühendislik Ltd Şti  32 yıllık tecrübesi ile 2.kuşakta bu bilgi ve tecrübeyi yeniden şekillendiriyor. 2.Kuşak olarak,Öncelikle, Ülkemizde Yerli ve teknolojik  üretimler  olmalı  felsefesi DEVAMI...
Hannover Fairs Turkey Genel Müdürü Alexander Kühnel: “Enerji, elektrİk ve elektronik sektörleri WİN EURASIA’da buluşacak”
Industrial Energy Systems EURASIA, 2019’dan itibaren yenilenen ve geliştirilmiş konseptiyle hem katılımcıların hem de ziyaretçilerin WIN EURASIA deneyimlerine değer katacak. 360 derece imalat sanayii için buluşma noktası ola DEVAMI...
Cumhuriyet Tarihimizin Sanayisinden Duayen Cemil Yıldız
Renkli, disiplinli, başarılı her daim çalışmayı seven  Cemil Yıldız  Maktek fuarını ziyaret ederek teknolojiyi yakından izledi. Ses 3000 firmasının verdiği resepsiyon da  konuşma yaptı. Konuşmasını sizlerle paylaşmak isted DEVAMI...
Sanayİ Sektöründe ‘Kadın’ın Önemi Masaya Yatırıldı
Takım Tezgahları Sanayici ve İşadamları Derneği (TİAD), TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. ve Marketing Türkiye işbirliğinde düzenlenen “Sanayide Üreten Kadınlar Buluşması” paneli, Türk iş ve basın dün DEVAMI...
Al-Kor 2023 Hedeflerini İnovasyon ve Sürdürülebilir Büyüme İle Gerçekleştirecek
1970 yılından beri Türk otomotiv ve kalıp sektöründe önemli bir yere sahip olan ikinci nesil yöneticileriyle birlikte müşteri beklentileri ve pazar ihtiyaçlarına yenilikçi çözümler su DEVAMI...
Sarıgözoğlu’na Ford’dan Q1 Sertifikası
Sarıgözoğlu  Bursa Fabrikası da , Ford’un Saygın Kalite Ödülü olan Q1 sertifikasına layık görüldü.    Sarıgözoğlu Bursa Pres Metal Fabrikası, yüksek kaliteli üretim ve DEVAMI...
Sınter Alaşımların ve Dökme Demirin Tornalanması İçinMb4120 Cbn Kesici Uç Serisi
Sinterlenmiş alaşımların ve dökme demirin yüksek verimle tornalanması için Mitsubishi Materials’ın ilk önerisi yeni MB4120 kalitesidir. Mevcut MB4020 ve MB730 kalitelerini tamamlamak için üretilen kesici DEVAMI...
Erkan Cnc Genel Müdürü Serdar Basri Akgün: Maktek 2018’in Ardından Türk Sanayisinin Yükselişi Sürecek
Yatırım kararlarını tetiklemeyen fuar, KOBİ’lerin teknolojik yatırıma oldukça hevesli olduğu ancak finansal belirsizlikler dolaysıyla temkinli davrandığı sonucunu ortaya koydu.   MAKTEK 2018, piyasalardaki durgunluğun g& DEVAMI...
Boehlerit Türkiye Yeni Kurumsal Kimliği ile Maktek 2018’de
İstanbul Tüyap fuar merkezinde 2-7 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen Maktek Avrasya fuarında Boehlerit Türkiye 210 m2’ lik modern stant alanında kesici takımlar, aşınma parçaları, boru endüstrisi ve Bilz &uu DEVAMI...
Misad Üyelerine Yönelik, “Artan Satınalma Maliyetleri Ve Rekabetçiliğin Korunmasının Formülleri” Semineri Gerçekleştirdi
Son dönemde artan satınalma maliyetleri şirketlerimizin karlılıklarını olumsuz yönde etkiliyor. Bir yandan satınalma maliyetleri artan tedarikçiler, diğer yandan bu maliyetleri satış fiyatlarına yansıtamamanın sıkıntısını yaşıy DEVAMI...
En Çok Okunanlar Son Eklenenler
YAYIN AKIŞI
FACEBOOK
TWITTER
INSTAGRAM