Ugur.Urkut@oerlikon.com
Uğur Urkut
Uğur Urkut
Verimlilik
Verimlilik tesadüfen olmaz. Verimlilik her zaman mükemmelliğe, akılcı planlamaya ve bir konuya odaklanmaya olan köklü bir bağlılığın sonucudur.
- Paul J. Meyer
Verimlilik kavramı üretim işletmelerinin rekabetçiliğini etkileyen en hayati kavramlardan birisidir. Buna rağmen bu kavramın doğru anlaşılmadığını, başka kavramlarla karıştırıldığını ve uygun yöntemlerle ölçülmediğini gözlemlemekteyiz. Benden genç arkadaşların biraz merak edip araştırması için benden de eskilerin deyimiyle “ağyarını mani, efradını cami” bir tanım üzerinde olmaya çalışacağım.
Önce biraz ilgisiz kavramları ayıklayalım. Yapılan en büyük hata üretim miktarı arttıkça o işletmenin verimli olacağı yanılgısıdır.
Bu her zaman doğru değildir. Çünkü, yanlış pazarlar için yanlış ürünü üretmeye çalışan firmalar için ölçek ekonomisine yakalamak kedinin kuyruğunu kovalaması gibi bir şeydir. Daha da önemlisi, olması gereken standartlarla ve sektördeki rakiplerle kıyaslanmadıkça ya da geçmişteki bir zamana göre bugüne ait bir karşılaştırılma yapılmadıkça o işletmenin verimli olup olmadığı hakkında bir kanaate de ulaşamayız.
Tanım olarak verimlilik, bir üretim sürecinde, üretilen ürün ve hizmetlerle tüketilen kaynaklar arasındaki ilişkiye vurgu yapar. İşgücü, sermaye, malzeme ve enerji gibi girdilerle ne kadarlık bir çıktı (ürün veya hizmet) elde edilebileceğini gösterir. Bu tanımdan hareketle verimlilikle ilgili bilmemiz gereken ilk şey kaynakları doğru kullanmak, minimum girdiyle olabilecek maksimum çıktıyı elde etmektir. Birkaç dönüm tarlada buğday hasadı yapmak için biçerdöver alan bir çiftçi, ayda birkaç saat kullanacağı bir makineye yatırım yapan sanayici bu anlamda tamamen verimsizdir.
Öte yandan, bir işletmede yaratılan değerle verimlilik arasında çok yakın bir ilişki vardır. Yani, yüksek bir verimliliğe ulaşmak için operasyonel süreçlerin sonucunda meydana gelen ürün ve hizmetlere (çıktıya) bir değer katmak gerekir.
Bir işletmede verimsizliğe neden olan faktörleri şöyle sıralayabiliriz;
• Üst yönetimin verimlilik ve toplam kalite konularını anlamaması, bu konuda gösterilen çabalara destek olmaması,
• Ürün tasarımının ve süreç yönetiminin çok yetersiz olması
• Tesis, makine ve ekipmanlara teknolojik bir yatırım yapabilecek sermayenin olmaması,
• Yetişmiş, güvenilir ve yetenekli işgücünün olmaması
• Çalışanların eğitimi için yetersiz bütçe ayrılması
• Finansal denetimlerin yapılmaması ve önlemlerin alınmaması
• Organizasyon içi iletişimin zayıf olması
• Çok kötü bir bilişim altyapısı ve veritabanı
• İş etiğinin olmaması
Verimlik ile İlgili Kavram Karmaşası
Verimlilikle karıştırılan kavramların başında etkinlik ve etkenlik gelir. Etkinlik bir “işi doğru yapmak” anlamına gelirken etkenlik ise “doğru işi yapmak” anlamında değerlendirilir. Etkinlik kapasite kullanımı gibi kaynakların kullanımı ile ilgilidir. Bir üretim işletmesi için de hedeflenen de bu değil midir? İstenen operasyonu yapmak için en az kaynağı kullanmak. Ancak bundan daha da önemlisi sayısallaştırılması zor bir kavram olan etkenliktir. Müşteri açısından yaratılan değeri gösteren etkenlik, sürecin en sonunda yer alan odaklanan pazarı ve müşteriyi gösterir.
Bu durumda bir işi doğru bir makineyle ve uygun süreçlerle yapıyor olmak da yetmez. Doğru işi buluyor olmak gerekir… doğru ürünü, doğru müşteriyi, doğru pazarı. Aksi halde bir servet ödediğimiz bir üretim tezgahı yanlış bir işi, yanlış bir fiyatla “çok verimli” bir şekilde üretiyor olabilir.
Verimlilik İçin Gerekli Unsurlar
Verimlilik için hedeflenecek birinci amaç işletmenin insan kaynağının niteliği ve bu niteliğin sürekli olarak geliştirilmesi olmalıdır. Okullar olabilecek en nitelikli öğrencileri yetiştirilmelidir. Firmalar en yüksek emek verimliliğine ulaşabilmek adına kendi alanlarında en iyileri işe alabilmeli, en yetenekli insanlarla çalışabilmeli ve gelişimleri için her türlü özveriyi gösterebilmelidir. Bu cesarete sahip olamayan bir firmanın sektöründe inovatif, yaratıcı ve global bir oyuncu olması imkansızdır. Kanımca bu durum önümüzdeki en büyük engeldir.
Diğer bir nokta ise işletmede akılcı stratejik hedeflerin konulması, bunların ölçülmesi ve sürekli iyileştirme prensibi içinde daima iyiye doğru geliştirilmesidir. Operasyonların ve süreçlerin ölçülmediği işletmelerde sorunların tanımının yapılması, problemlerin çözülmesi ve karar alınması oldukça zordur. “El terazi göz mizan” bir yaklaşım ise günümüzün nanoteknolojik iş dünyasının hassas dijital terazisinde doğru bir ölçüm yöntemi olmayacaktır.
Verimlilik ve Yüksek Kar
Temel olarak bir firmanın karlılığını artırmanın iki yolu vardır. Birincisi satışları ya da satış fiyatını artırmak ikincisiyse verimlilik yoluyla maliyetleri azaltmaktır.
Firmaların girdileri için tedarikçilerine ve çalışanlarına ne ödediği, çıktıları için müşterilerinden ne aldığı ulaşacağı kar marjını doğrudan etkiler. Verimliliği düşük bir firma tesadüfen dönemsel olarak büyük bir satış hacmine ulaşsa bile uzun vadede operasyonel süreçlerini iyileştirmedikçe yüksek karlılığını sürdüremez.
Ekonomik sınırların kalktığı bir dünyada bu kadar kapasite fazlası varken, firmalar kıyasıya bir rekabet ortamındayken ürününüzü satabilecek müşteriyi bulabilmek ve uygun fiyatı koruyabilmek çok da kolay değil. Bu durumda yüksek karlılık için geriye tek bir yol kalıyor; o da verimli olmak. Özellikle, belli bir üretim tecrübesine ve müşteri portföyüne sahip işletmeler için verimlilik konusu çok daha önemlidir. Yıllar içinde fiyatları erozyona uğramış, stratejik doğrultusunu kaybetmiş, hantal ve amaçsız firmaların silkelenerek doğru konulara odaklanması, “daha azla daha fazlayı nasıl yaparız” diye düşünerek gereksiz unsurlarını tırpanlanması gerekir.
Son söz: Yapılmaması gereken işleri yüksek bir verimlilikle
yapmak anlamsızdır.
4969 kez okundu
YAZARIN DİĞER HABERLERİ
Toplam Kalite Yönetimi
Kalite herkesin sorumluluğundadır. Edwards Deming 1763 yılında James Watt’ın buhar makinesini bulmasından sonra neredeyse iki yüzyıl çok da fazla düşün&uu DEVAMI...
Kalite herkesin sorumluluğundadır. Edwards Deming 1763 yılında James Watt’ın buhar makinesini bulmasından sonra neredeyse iki yüzyıl çok da fazla düşün&uu DEVAMI...
Çalışan Devir Oranı Firmaların Kaybettiği Değerlerin Yüksek Maliyeti
Çalışanlarınızı öyle iyi eğitin ki işten ayrılabilsinler. Öyle iyi davranın ki ayrılmak istemesinler. Richard Branson Günümüzde f DEVAMI...
Çalışanlarınızı öyle iyi eğitin ki işten ayrılabilsinler. Öyle iyi davranın ki ayrılmak istemesinler. Richard Branson Günümüzde f DEVAMI...
Süreçlerle Yönetim Organizasyon Şemanızda Müşterinize Bir Yer Ayırın
Her şirketin iki organizasyon şeması vardır: Resmi olanı duvarlarda asılıdır. Diğeri ise organizasyon içindeki kişilerin her gün yaşadığı gerçek iletişimi gösterir. DEVAMI...
Her şirketin iki organizasyon şeması vardır: Resmi olanı duvarlarda asılıdır. Diğeri ise organizasyon içindeki kişilerin her gün yaşadığı gerçek iletişimi gösterir. DEVAMI...
Verimlilik
Verimlilik tesadüfen olmaz. Verimlilik her zaman mükemmelliğe, akılcı planlamaya ve bir konuya odaklanmaya olan köklü bir bağlılığın sonucudur. - Paul J. Meyer DEVAMI...
Verimlilik tesadüfen olmaz. Verimlilik her zaman mükemmelliğe, akılcı planlamaya ve bir konuya odaklanmaya olan köklü bir bağlılığın sonucudur. - Paul J. Meyer DEVAMI...
Fabrika Yerleşim Planı Labirentin içinde Koşuşturan İnsanlar
“Tüm kalite iyileştirmeleri tasarımın, imalatın, yerleşim planlarının, süreçlerin ve prosedürlerin sadeleştirilmesiyle başarılır”. Tom Peters DEVAMI...
“Tüm kalite iyileştirmeleri tasarımın, imalatın, yerleşim planlarının, süreçlerin ve prosedürlerin sadeleştirilmesiyle başarılır”. Tom Peters DEVAMI...
SEKTÖREL HABERLER
Makine Sektörü 8 Ayda 18,8 Milyar Dolar İhracat Yaptı
Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) tarafından paylaşılan makine imalat sanayi konsolide verilerine göre, yılın ilk sekiz ayında Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 18,8 milyar dolar old DEVAMI...
Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) tarafından paylaşılan makine imalat sanayi konsolide verilerine göre, yılın ilk sekiz ayında Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 18,8 milyar dolar old DEVAMI...
Spam ve Dolandırıcılık Mesajları Artıyorsa Dikkatli Olun
E-posta çoğumuz için günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor. İstenmeyen telefon aramaları gibi, bazen gelen kutunuz aniden istenmeyen ve kötü niyetli mesajlarla dolup taşar. DEVAMI...
E-posta çoğumuz için günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor. İstenmeyen telefon aramaları gibi, bazen gelen kutunuz aniden istenmeyen ve kötü niyetli mesajlarla dolup taşar. DEVAMI...
ALUMINIUM 2026 için Geri Sayım Başladı: Rekabet Gücü, Tedarik ve Karbonsuzlaşma Sektörün Önceliklerini Şekillendiriyor
ALUMINIUM 2026’ya iki ay kala, Düsseldorf’ta şekillenen program, sektörün birçok cephede baskıyla karşı karşıya olduğu bir tabloyu ortaya koyuyor. 6-8 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek fuarda 800&rsqu DEVAMI...
ALUMINIUM 2026’ya iki ay kala, Düsseldorf’ta şekillenen program, sektörün birçok cephede baskıyla karşı karşıya olduğu bir tabloyu ortaya koyuyor. 6-8 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek fuarda 800&rsqu DEVAMI...
TABA AmCHAM Global Busıness Summıt New York 2026’da Türkiye’de Yatırım Fırsatları Değerlendirildi
T.C. Ticaret Bakanlığı himayelerinde Türk-Amerikan İş Adamları Derneği – Amerikan Ticaret Odası Türkiye (TABA-AmCham) organizasyonuyla 21 Eylül’de düzenlenen “Türkiye–ABD İş Dünyasının K&u DEVAMI...
T.C. Ticaret Bakanlığı himayelerinde Türk-Amerikan İş Adamları Derneği – Amerikan Ticaret Odası Türkiye (TABA-AmCham) organizasyonuyla 21 Eylül’de düzenlenen “Türkiye–ABD İş Dünyasının K&u DEVAMI...
Panda Alüminyum, 300 Milyon TL’lik Yeni Üretim Yatırımıyla Kapasitesini Artırıyor
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, enflasyonla mücadele sürecini desteklediklerini belirterek, sürdürülebilir büyüme için üretim ve sanayinin yeniden ekonominin merkezine al DEVAMI...
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, enflasyonla mücadele sürecini desteklediklerini belirterek, sürdürülebilir büyüme için üretim ve sanayinin yeniden ekonominin merkezine al DEVAMI...
Çocuklarınızla Dolandırıcılıklar Hakkında Konuşun: Oyun İçinde Oyun
Siber suçlular amaçlarına ulaşmak için her yolu deneyebiliyorlar. Hedefleri kimi zaman yardım bekleyen yaşlılar, kimi zaman iş arayan gençler ya da oynadıkları dijital oyunda daha fazla başarılı olmak isteyen &cced DEVAMI...
Siber suçlular amaçlarına ulaşmak için her yolu deneyebiliyorlar. Hedefleri kimi zaman yardım bekleyen yaşlılar, kimi zaman iş arayan gençler ya da oynadıkları dijital oyunda daha fazla başarılı olmak isteyen &cced DEVAMI...
PLASFED Başkanı Ömer Karadeniz: “Üretim Güçlenmeden Türkiye Ekonomisinde Kalıcı Büyüme Sağlanamaz”
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, enflasyonla mücadele sürecini desteklediklerini belirterek, sürdürülebilir büyüme için üretim ve sanayinin yeniden ekonominin merkezine al DEVAMI...
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, enflasyonla mücadele sürecini desteklediklerini belirterek, sürdürülebilir büyüme için üretim ve sanayinin yeniden ekonominin merkezine al DEVAMI...
“Metalurji Dünyasının Kalbi Ankiros 2026’Da Bir Kez Daha İstanbul’da Atacak”
17. Uluslararası Demir-Çelik, Döküm, Demir Dışı Metalürji Teknolojileri, Makina ve Ürünleri İhtisas Fuarı ANKIROS 2026, 22–24 Ekim 2026 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde sektörü DEVAMI...
17. Uluslararası Demir-Çelik, Döküm, Demir Dışı Metalürji Teknolojileri, Makina ve Ürünleri İhtisas Fuarı ANKIROS 2026, 22–24 Ekim 2026 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde sektörü DEVAMI...
Hexagon, ENSPEC’i Piyasaya Sundu: Profesyonel CMM Ölçümünü Daha Fazla Üretici İçin Erişilebilir Hale Getiriyor
Erişilebilir köprü tipi CMM, Hexagon’un hassasiyetini sektör standardı PC-DMIS yazılımıyla birleştiriyor ve benzer makinelere kıyasla %50’ye kadar daha hızlı ölçüm yapabiliyor. Hexagon Manu DEVAMI...
Erişilebilir köprü tipi CMM, Hexagon’un hassasiyetini sektör standardı PC-DMIS yazılımıyla birleştiriyor ve benzer makinelere kıyasla %50’ye kadar daha hızlı ölçüm yapabiliyor. Hexagon Manu DEVAMI...
Sarıgözoğlu’ndan Manisa Sanayisine Yeni Yatırım
Türk sanayisinin köklü kuruluşları arasında yer alan Sarıgözoğlu, üretim gücünü artırmaya yönelik yatırımlarına bir yenisini daha ekledi. Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde hayata ge&cce DEVAMI...
Türk sanayisinin köklü kuruluşları arasında yer alan Sarıgözoğlu, üretim gücünü artırmaya yönelik yatırımlarına bir yenisini daha ekledi. Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde hayata ge&cce DEVAMI...
4. Ar-Ge Proje Pazarı ve 4. Komponent Tasarım Yarışması’nda büyük fırsat OİB, Projeleri Kuluçkaya Yatıracak, 1 milyon Liralık Ödülün Kapısını Açacak
Rüzgar Enerjisi İETT’de
Atık İthalat Kotasına İhracat İstisnası Tanınmalı
Panda Alüminyum, 300 Milyon TL’lik Yeni Üretim Yatırımıyla Kapasitesini Artırıyor
Euroblech 2020 İçin Stand Rezervasyonu Başlamıştır
“Odağımız; Çalışmak, Üretmek, Yatırım Yapmak, Büyümek ve Sürekli Başarıyı Aramak.”
Özel Başbuğ Mesleki Eğitim Merkezi İlk Mezunlarını Verdi!
Türkiye, ISH 2017’nin Partner Ülkesi Oldu
Üretimin Yeni Rotası Türkiye: MAKTEK Avrasya 2026, Küresel Sanayiyi İstanbul’da Buluşturuyor
MEETING “UCIMU-SISTEMI PER PRODURRE” IN 2016 POSITIVE OUTCOME FOR THE ITALIAN MACHINE TOOL INDUSTRY IN 2017 A CONTINUOUS GROWTH

