E-Dergi SEKTÖRLER HABERLER ÜRÜN TANITIMLARI TEKNİK YAZILAR DOSYALAR RÖPORTAJLAR BAŞARI HİKAYELERİ UZMAN GÖRÜŞÜ YAZARLAR FUARLAR ETKİNLİKLER PROFİLLER Editörden Künye YAYIN KURULU ARŞİV ABONELİK KVKK İLETİŞİM
Uğur Urkut
Uğur Urkut
Ugur.Urkut@oerlikon.com
Verimlilik
Verimlilik tesadüfen olmaz.  Verimlilik her zaman mükemmelliğe, akılcı planlamaya ve bir konuya odaklanmaya olan köklü bir bağlılığın sonucudur.
 - Paul J. Meyer
 
Verimlilik kavramı üretim işletmelerinin rekabetçiliğini etkileyen en hayati kavramlardan birisidir. Buna rağmen bu kavramın doğru anlaşılmadığını, başka kavramlarla karıştırıldığını ve uygun yöntemlerle ölçülmediğini gözlemlemekteyiz. Benden genç arkadaşların biraz merak edip araştırması için benden de eskilerin deyimiyle “ağyarını mani, efradını cami” bir tanım üzerinde olmaya çalışacağım.
 
Önce biraz ilgisiz kavramları ayıklayalım. Yapılan en büyük hata üretim miktarı arttıkça o işletmenin verimli olacağı yanılgısıdır.
Bu her zaman doğru değildir. Çünkü, yanlış pazarlar için yanlış ürünü üretmeye çalışan firmalar için ölçek ekonomisine yakalamak kedinin kuyruğunu kovalaması gibi bir şeydir. Daha da önemlisi, olması gereken standartlarla ve sektördeki rakiplerle kıyaslanmadıkça ya da geçmişteki bir zamana göre bugüne ait bir karşılaştırılma yapılmadıkça o işletmenin verimli olup olmadığı hakkında bir kanaate de ulaşamayız.
 
Tanım olarak verimlilik, bir üretim sürecinde, üretilen ürün ve hizmetlerle tüketilen kaynaklar arasındaki ilişkiye vurgu yapar. İşgücü, sermaye, malzeme ve enerji gibi girdilerle ne kadarlık bir çıktı (ürün veya hizmet) elde edilebileceğini gösterir. Bu tanımdan hareketle verimlilikle ilgili bilmemiz gereken ilk şey kaynakları doğru kullanmak, minimum girdiyle olabilecek maksimum çıktıyı elde etmektir. Birkaç dönüm tarlada buğday hasadı yapmak için biçerdöver alan bir çiftçi, ayda birkaç saat kullanacağı bir makineye yatırım yapan sanayici bu anlamda tamamen verimsizdir.
 
Öte yandan, bir işletmede yaratılan değerle verimlilik arasında çok yakın bir ilişki vardır. Yani, yüksek bir verimliliğe ulaşmak için operasyonel süreçlerin sonucunda meydana gelen ürün ve hizmetlere (çıktıya) bir değer katmak gerekir. 
 
Bir işletmede verimsizliğe neden olan faktörleri şöyle sıralayabiliriz;
• Üst yönetimin verimlilik ve toplam kalite konularını anlamaması, bu konuda gösterilen çabalara destek olmaması,
• Ürün tasarımının ve süreç yönetiminin çok yetersiz olması
• Tesis, makine ve ekipmanlara teknolojik bir yatırım yapabilecek sermayenin olmaması,
• Yetişmiş, güvenilir ve yetenekli işgücünün olmaması
• Çalışanların eğitimi için yetersiz bütçe ayrılması
• Finansal denetimlerin yapılmaması ve önlemlerin alınmaması
• Organizasyon içi iletişimin zayıf olması
• Çok kötü bir bilişim altyapısı ve veritabanı
• İş etiğinin olmaması
 
Verimlik ile İlgili Kavram Karmaşası
Verimlilikle karıştırılan kavramların başında etkinlik ve etkenlik gelir. Etkinlik bir “işi doğru yapmak” anlamına gelirken etkenlik ise “doğru işi yapmak” anlamında değerlendirilir. Etkinlik kapasite kullanımı gibi kaynakların kullanımı ile ilgilidir. Bir üretim işletmesi için de hedeflenen de bu değil midir? İstenen operasyonu yapmak için en az kaynağı kullanmak. Ancak bundan daha da önemlisi sayısallaştırılması zor bir kavram olan etkenliktir. Müşteri açısından yaratılan değeri gösteren etkenlik, sürecin en sonunda yer alan odaklanan pazarı ve müşteriyi gösterir.
 
Bu durumda bir işi doğru bir makineyle ve uygun süreçlerle yapıyor olmak da yetmez. Doğru işi buluyor olmak gerekir… doğru ürünü, doğru müşteriyi, doğru pazarı. Aksi halde bir servet ödediğimiz bir üretim tezgahı yanlış bir işi, yanlış bir fiyatla “çok verimli” bir şekilde üretiyor olabilir.
 
Verimlilik İçin Gerekli Unsurlar
Verimlilik için hedeflenecek birinci amaç işletmenin insan kaynağının niteliği ve bu niteliğin sürekli olarak geliştirilmesi olmalıdır. Okullar olabilecek en nitelikli öğrencileri yetiştirilmelidir. Firmalar en yüksek emek verimliliğine ulaşabilmek adına kendi alanlarında en iyileri işe alabilmeli, en yetenekli insanlarla çalışabilmeli ve gelişimleri için her türlü özveriyi gösterebilmelidir. Bu cesarete sahip olamayan bir firmanın sektöründe inovatif, yaratıcı ve global bir oyuncu olması imkansızdır. Kanımca bu durum önümüzdeki en büyük engeldir.
 
Diğer bir nokta ise işletmede akılcı stratejik hedeflerin konulması, bunların ölçülmesi ve sürekli iyileştirme prensibi içinde daima iyiye doğru geliştirilmesidir. Operasyonların ve süreçlerin ölçülmediği işletmelerde sorunların tanımının yapılması, problemlerin çözülmesi ve karar alınması oldukça zordur. “El terazi göz mizan” bir yaklaşım ise günümüzün nanoteknolojik iş dünyasının hassas dijital terazisinde doğru bir ölçüm yöntemi olmayacaktır.
 
Verimlilik ve Yüksek Kar
Temel olarak bir firmanın karlılığını artırmanın iki yolu vardır. Birincisi satışları ya da satış fiyatını artırmak ikincisiyse verimlilik yoluyla maliyetleri azaltmaktır.
 
Firmaların girdileri için tedarikçilerine ve çalışanlarına ne ödediği, çıktıları için müşterilerinden ne aldığı ulaşacağı kar marjını doğrudan etkiler. Verimliliği düşük bir firma tesadüfen dönemsel olarak büyük bir satış hacmine ulaşsa bile uzun vadede operasyonel süreçlerini iyileştirmedikçe yüksek karlılığını sürdüremez.
 
Ekonomik sınırların kalktığı bir dünyada bu kadar kapasite fazlası varken, firmalar kıyasıya bir rekabet ortamındayken ürününüzü satabilecek müşteriyi bulabilmek ve uygun fiyatı koruyabilmek çok da kolay değil. Bu durumda yüksek karlılık için geriye tek bir yol kalıyor; o da verimli olmak. Özellikle, belli bir üretim tecrübesine ve müşteri portföyüne sahip işletmeler için verimlilik konusu çok daha önemlidir. Yıllar içinde fiyatları erozyona uğramış, stratejik doğrultusunu kaybetmiş, hantal ve amaçsız firmaların silkelenerek doğru konulara odaklanması, “daha azla daha fazlayı nasıl yaparız” diye düşünerek gereksiz unsurlarını tırpanlanması gerekir.
 
Son söz: Yapılmaması gereken işleri yüksek bir verimlilikle
yapmak anlamsızdır.
Paylaş Tweet Paylaş
4749 kez okundu
SEKTÖREL HABERLER
3 Kuşaktır Otomotive Güç Veren Sanayi Devi Yeni Yatırımlarla Büyüyor
1957’den bu yana otomotiv tedarik sanayiine yönelik çalışmalarımız aile şirketimizin 3 kuşak temsilcileri ile yeni bir ivme kazanmıştır.   Ülkemiz ve dünyanın önde gelen OEM’lerine kalıp ve seri p DEVAMI...
UKUB 24. Olağan Genel Kurulu’nda Sektörün Geleceği Değerlendirildi
Ulusal Kalıp Üreticileri Birliği’nin (UKUB) 24. Olağan Genel Kurulu UKUB Ofisinde, 09.04.2026 tarihinde büyük çoğunlukla gerçekleşti. Divan kuruluna Sn. Cengiz KAZANİ, Sn. Aziz GEDİK seçilmiş olup say DEVAMI...
Hexagon, Türkiye’deki Büyüme Planını Açıkladı
SAHA EXPO’ya ilk kez katılan Hexagon, savunma ve havacılık sanayine yönelik yüksek hassasiyetli dijital kalite çözümleriyle Türkiye’de büyüme hedefini açıkladı. Şirketin Havacılık v DEVAMI...
ER-EL Metalloobrabotka Moskova Fuarı’nda Yerini Aldı
Kalıp bağlama ve işleme sistemleri alanında faaliyet gösteren ER-EL, Rusya’nın en önemli sanayi fuarlarından biri olan Metalloobrabotka 2026 Fuarı’na katılarak ürünlerini uluslararası ziyaretçilerle bulu DEVAMI...
ESET Intel vPro Sertifikalı Uygulama Statüsünü Aldı
Siber güvenlik alanında dünya lideri olan ESET, ESET PROTECT siber güvenlik çözümlerinin ©Intel vPro Sertifikalı Uygulama Statüsü aldığını duyurdu. Bu sertifika, ESET PROTECT’in, gelişmiş k DEVAMI...
WIN EURASIA 2026, KOBİ’lerin Otomasyona Geçişinde Kritik Eşik Olacak
Türkiye’nin robot entegratörleri ve yüksek teknolojili sistem üreticilerini tek çatı altında buluşturan ROBODER, Hannover Fairs Turkey organizasyonuyla 10-13 Haziran 2026 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi&rsquo DEVAMI...
Şirketlerin Güvenlik Sistemlerini Etkisizleştiren Yöntemler Artıyor
Siber güvenlik çözümlerinde dünya lideri olan ESET, EDR katili ekosistemine yönelik en son derinlemesine analizini yayımlayarak saldırganların güvenlik açığı bulunan sürücüleri nasıl DEVAMI...
Plastik Sektöründen ‘Avrupa’nın Hatasını Tekrarlamayalım’ Uyarısı
Türkiye’de “tek kullanımlık plastikler” başlığı altında gündeme getirilen yasakçı düzenleme yaklaşımı üzerine Türk Plastik Sanayicileri Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Yönet DEVAMI...
Yeni Yerli Elektrikli Mikromobilite Markası Karea İlk Modeli Fit’i Tanıttı!
Türkiye’nin önde gelen otomotiv kalıp üreticilerinden Karel Kalıp, tamamen yerli ekonomik elektrikli mikromobilite markası Karea’nın ilk modeli olan Fit’i “Bindiğin gibi değil” sloganıyla tanıttı. DEVAMI...
Dijital Mirasınıza Sahip Çıkın
İnsan hayatı sona erdiği zaman geride kalan aile üyeleri, yakın arkadaşlar tarafından duygusal olarak zor ama yasal olarak yapılması gereken işlemler bulunuyor. Sosyal medyanın yoğun kullanıldığı bu dönemde bir vefat sonrasında diji DEVAMI...
En Çok Okunanlar Son Eklenenler