Çok değerli okuyucularım; Öncelikle hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

 

Gayrimenkul sözcüğü dilimize Arapçadan geçmiş olan bir kelimedir. Arapça’ daki nakil (taşımak) sözcüğünden türemiş ve olumsuzluk ön ekiyle, taşınması mümkün olmayan anlamına gelmektedir. Türkçe’ deki karşılığı taşınmazdır. Genellikle arsa, arazi, bina, apartman vb. değerlerin genel adı olarak kullanılmaktadır.

 

Bu yazımın konusu; günümüzde elde edilmesi büyük güçlükler içeren gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde gerçek kişiler ve tüzel kişilerin karşılaşacağı vergiler ve bu vergilerin istisnaları üzerine olacaktır.

 

Bilindiği üzere gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’ nun 2. maddesinde vergiye tabi tutulacak gelir türleri belirtilmiştir.

 

Gelir Vergisi Kanunu’ nun mükerrer 80. Maddesinin 6. fıkrasına göre; gayrimenkullerin elde edilme şekli ne olursa olsun (ivazsız elde edilenler hariç), elde edilme tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar değer artış kazancı olarak vergilendirilecektir. Bir takvim yılında elde edilen değer artış kazancının 2016 yılı için 11.000,00 TL’ si gelir vergisinden müstesnadır.

 

Bir örnekle yukarıdaki tanımlamayı açıklamaya çalışalım;

Metin bey 01.02.2014 tarihinde 100.000 TL ye almış olduğu dairesini 01.06.2016 tarihinde 200.000 TL ye Ali beye satmıştır. Satış işlemi alım tarihinden itibaren beş yıllık süre içerisinde gerçekleştiğinden Metin bey alış ve satış bedelleri arasındaki fark olan 100.000 TL den istisna tutarı olan 11.000 TL yi düştükten sonra kalan 89.000 TL üzerinden 25.03.2017 tarihine kadar Gelir Vergisi beyanını vererek vergisini ödeyecektir. (Hesaplamada kolaylık olması açısından endeksler dikkate alınmamıştır.)

 

Metin bey dairesini alım tarihinden itibaren beş yıllık süre geçtikten sonra, örneğin 15.03.2020 tarihinde 1.000.000 TL ye satmış olsa dahi  alış ve satış bedeli arasındaki fark olan 900.000 TL üzerinden gelir vergisi ödemeyecekti. 

Burada şu noktayı belirtmek isterim. Ülkemizde satışı yapılan gayrimenkullerin satış değeri üzerinden %4 tapu harcı ödenmektedir. Birçok vatandaşımız bu harçtan kaçınmak için gayrimenkullerin değerini olduğundan düşük göstermekte ve daha sonraki süreçte gerçek bedel üzerinden satış yapılması halinde ciddi vergi yükleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar. 

 

Tüzel kişiler için gayrimenkullerin elden çıkarılması gerçek kişilere nazaran daha fazla özellikli durumlar içermektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun 1. Maddesi uyarınca sermaye şirketlerinin kazançları kurumlar vergisine tabidir. İlgili kanunun 5. maddesinde hangi tür kazançların kurumlar vergisinden istisna edildiği açıklanmıştır.

 

İlgili kanun maddesinin e bendine göre; kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların % 75’lik kısmı kurumlar vergisinden istisnadır. 

 

Bu istisnadan yararlanabilmek için bazı şartların bir arada gerçekleşmiş olması gerekmektedir;

 

• Satış konusunun Gayrimenkul, İştirak hissesi, kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakkı olması,

• Satış konusu mal ve hakların iktisap tarihinden itibaren iki tam yıl  ( 730 Gün ) süreyle şirket aktifinde bulunması, kurumun bu değerlere iki tam yıl süreyle bilfiil sahip olması,