E-Dergi SEKTÖRLER HABERLER ÜRÜN TANITIMLARI TEKNİK YAZILAR DOSYALAR RÖPORTAJLAR BAŞARI HİKAYELERİ UZMAN GÖRÜŞÜ YAZARLAR FUARLAR ETKİNLİKLER PROFİLLER Editörden Künye YAYIN KURULU ARŞİV ABONELİK KVKK İLETİŞİM
Uğur Urkut
Uğur Urkut
Ugur.Urkut@oerlikon.com
Verimlilik
Verimlilik tesadüfen olmaz.  Verimlilik her zaman mükemmelliğe, akılcı planlamaya ve bir konuya odaklanmaya olan köklü bir bağlılığın sonucudur.
 - Paul J. Meyer
 
Verimlilik kavramı üretim işletmelerinin rekabetçiliğini etkileyen en hayati kavramlardan birisidir. Buna rağmen bu kavramın doğru anlaşılmadığını, başka kavramlarla karıştırıldığını ve uygun yöntemlerle ölçülmediğini gözlemlemekteyiz. Benden genç arkadaşların biraz merak edip araştırması için benden de eskilerin deyimiyle “ağyarını mani, efradını cami” bir tanım üzerinde olmaya çalışacağım.
 
Önce biraz ilgisiz kavramları ayıklayalım. Yapılan en büyük hata üretim miktarı arttıkça o işletmenin verimli olacağı yanılgısıdır.
Bu her zaman doğru değildir. Çünkü, yanlış pazarlar için yanlış ürünü üretmeye çalışan firmalar için ölçek ekonomisine yakalamak kedinin kuyruğunu kovalaması gibi bir şeydir. Daha da önemlisi, olması gereken standartlarla ve sektördeki rakiplerle kıyaslanmadıkça ya da geçmişteki bir zamana göre bugüne ait bir karşılaştırılma yapılmadıkça o işletmenin verimli olup olmadığı hakkında bir kanaate de ulaşamayız.
 
Tanım olarak verimlilik, bir üretim sürecinde, üretilen ürün ve hizmetlerle tüketilen kaynaklar arasındaki ilişkiye vurgu yapar. İşgücü, sermaye, malzeme ve enerji gibi girdilerle ne kadarlık bir çıktı (ürün veya hizmet) elde edilebileceğini gösterir. Bu tanımdan hareketle verimlilikle ilgili bilmemiz gereken ilk şey kaynakları doğru kullanmak, minimum girdiyle olabilecek maksimum çıktıyı elde etmektir. Birkaç dönüm tarlada buğday hasadı yapmak için biçerdöver alan bir çiftçi, ayda birkaç saat kullanacağı bir makineye yatırım yapan sanayici bu anlamda tamamen verimsizdir.
 
Öte yandan, bir işletmede yaratılan değerle verimlilik arasında çok yakın bir ilişki vardır. Yani, yüksek bir verimliliğe ulaşmak için operasyonel süreçlerin sonucunda meydana gelen ürün ve hizmetlere (çıktıya) bir değer katmak gerekir. 
 
Bir işletmede verimsizliğe neden olan faktörleri şöyle sıralayabiliriz;
• Üst yönetimin verimlilik ve toplam kalite konularını anlamaması, bu konuda gösterilen çabalara destek olmaması,
• Ürün tasarımının ve süreç yönetiminin çok yetersiz olması
• Tesis, makine ve ekipmanlara teknolojik bir yatırım yapabilecek sermayenin olmaması,
• Yetişmiş, güvenilir ve yetenekli işgücünün olmaması
• Çalışanların eğitimi için yetersiz bütçe ayrılması
• Finansal denetimlerin yapılmaması ve önlemlerin alınmaması
• Organizasyon içi iletişimin zayıf olması
• Çok kötü bir bilişim altyapısı ve veritabanı
• İş etiğinin olmaması
 
Verimlik ile İlgili Kavram Karmaşası
Verimlilikle karıştırılan kavramların başında etkinlik ve etkenlik gelir. Etkinlik bir “işi doğru yapmak” anlamına gelirken etkenlik ise “doğru işi yapmak” anlamında değerlendirilir. Etkinlik kapasite kullanımı gibi kaynakların kullanımı ile ilgilidir. Bir üretim işletmesi için de hedeflenen de bu değil midir? İstenen operasyonu yapmak için en az kaynağı kullanmak. Ancak bundan daha da önemlisi sayısallaştırılması zor bir kavram olan etkenliktir. Müşteri açısından yaratılan değeri gösteren etkenlik, sürecin en sonunda yer alan odaklanan pazarı ve müşteriyi gösterir.
 
Bu durumda bir işi doğru bir makineyle ve uygun süreçlerle yapıyor olmak da yetmez. Doğru işi buluyor olmak gerekir… doğru ürünü, doğru müşteriyi, doğru pazarı. Aksi halde bir servet ödediğimiz bir üretim tezgahı yanlış bir işi, yanlış bir fiyatla “çok verimli” bir şekilde üretiyor olabilir.
 
Verimlilik İçin Gerekli Unsurlar
Verimlilik için hedeflenecek birinci amaç işletmenin insan kaynağının niteliği ve bu niteliğin sürekli olarak geliştirilmesi olmalıdır. Okullar olabilecek en nitelikli öğrencileri yetiştirilmelidir. Firmalar en yüksek emek verimliliğine ulaşabilmek adına kendi alanlarında en iyileri işe alabilmeli, en yetenekli insanlarla çalışabilmeli ve gelişimleri için her türlü özveriyi gösterebilmelidir. Bu cesarete sahip olamayan bir firmanın sektöründe inovatif, yaratıcı ve global bir oyuncu olması imkansızdır. Kanımca bu durum önümüzdeki en büyük engeldir.
 
Diğer bir nokta ise işletmede akılcı stratejik hedeflerin konulması, bunların ölçülmesi ve sürekli iyileştirme prensibi içinde daima iyiye doğru geliştirilmesidir. Operasyonların ve süreçlerin ölçülmediği işletmelerde sorunların tanımının yapılması, problemlerin çözülmesi ve karar alınması oldukça zordur. “El terazi göz mizan” bir yaklaşım ise günümüzün nanoteknolojik iş dünyasının hassas dijital terazisinde doğru bir ölçüm yöntemi olmayacaktır.
 
Verimlilik ve Yüksek Kar
Temel olarak bir firmanın karlılığını artırmanın iki yolu vardır. Birincisi satışları ya da satış fiyatını artırmak ikincisiyse verimlilik yoluyla maliyetleri azaltmaktır.
 
Firmaların girdileri için tedarikçilerine ve çalışanlarına ne ödediği, çıktıları için müşterilerinden ne aldığı ulaşacağı kar marjını doğrudan etkiler. Verimliliği düşük bir firma tesadüfen dönemsel olarak büyük bir satış hacmine ulaşsa bile uzun vadede operasyonel süreçlerini iyileştirmedikçe yüksek karlılığını sürdüremez.
 
Ekonomik sınırların kalktığı bir dünyada bu kadar kapasite fazlası varken, firmalar kıyasıya bir rekabet ortamındayken ürününüzü satabilecek müşteriyi bulabilmek ve uygun fiyatı koruyabilmek çok da kolay değil. Bu durumda yüksek karlılık için geriye tek bir yol kalıyor; o da verimli olmak. Özellikle, belli bir üretim tecrübesine ve müşteri portföyüne sahip işletmeler için verimlilik konusu çok daha önemlidir. Yıllar içinde fiyatları erozyona uğramış, stratejik doğrultusunu kaybetmiş, hantal ve amaçsız firmaların silkelenerek doğru konulara odaklanması, “daha azla daha fazlayı nasıl yaparız” diye düşünerek gereksiz unsurlarını tırpanlanması gerekir.
 
Son söz: Yapılmaması gereken işleri yüksek bir verimlilikle
yapmak anlamsızdır.
Paylaş Tweet Paylaş
4832 kez okundu
SEKTÖREL HABERLER
Üretimin Yeni Rotası Türkiye: MAKTEK Avrasya 2026, Küresel Sanayiyi İstanbul’da Buluşturuyor
Küresel üretim dengeleri yeniden şekillenirken, artan maliyet baskıları, tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar ve jeopolitik belirsizlikler, sanayi yatırımlarının yönünü değiştiriyor. Şirketler artık daha güve DEVAMI...
Fronius, WIN Eurasia’da Akıllı Kaynak Teknolojileriyle Üretimin Geleceğini Şekillendirdi
Otomasyon destekli kaynak çözümleri üretimde yeni dönemin başlangıcı oluyor.   Sanayide dijitalleşme, otomasyon ve esnek üretim yatırımları her geçen gün daha da önem kazanırken, WIN Eur DEVAMI...
Karsan Yeni Nesil Modelleriyle Busworld 2026’nın Yıldızı Oldu!
Yeni nesil toplu ulaşımda dünyanın teknoloji odaklı mobilite markası olan Karsan, Busworld 2026’da sergilediği Otonom e-ATAK, e-ATA 12 ve e-ATA 18 modelleriyle tüm dikkatleri üzerine çekti. Türkiye’de ha DEVAMI...
PLASFED Başkanı Ömer Karadeniz: “Türkiye Artık Atığını Değil, Hammaddesini Toplamalı”
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, Depozito Yönetim Sistemi’nin yalnızca çevreyi koruyan bir uygulama olmadığını belirterek, “Her çöpe atılan ambalaj, ülke ekonomisinden eksilen s DEVAMI...
Özel Başbuğ Mesleki Eğitim Merkezi İlk Mezunlarını Verdi!
Basbug Group’un otomotiv sektörüne nitelikli iş gücü kazandırmak amacıyla hayata geçirdiği Özel Başbuğ Mesleki Eğitim Merkezi, ilk mezuniyet törenini gerçekleştirdi. Milli Eğitim Bakanlığı&rsq DEVAMI...
Yazılım Güncellemesiyle Geldi, Casusluk Yazılımı Çıktı
Siber güvenlik alanında dünya lideri olan ESET, Vietnam ile bağlantılı Gelişmiş Kalıcı Tehdit grubu  (APT)  OceanLotus’un, iç hedefleri gözetlemek üzere yön değiştirdiğini tespit etti.  202 DEVAMI...
Dijital Hayatın Anahtarı E-Posta Kutusunda Saklı
E-posta kutusu başlı başına bir kimlik sistemidir ve düşünüldüğünden çok daha fazla bilgi barındırır. Kişisel veya iş hesaplarınızı ve verilerinizi korumak istiyorsanız güvenlik önlemlerinizi gelen ku DEVAMI...
Hexagon’dan Üreticilere Yol Gösterecek Yeni Kaynak: CMM Seçim Kılavuzu Yayında
Hexagon’un yeni CMM Seçim Kılavuzu, üreticilerin ölçüm gereksinimlerine en uygun teknolojiyi belirlemelerine yardımcı olarak daha bilinçli yatırım kararları almalarını destekliyor.   Hassas tekn DEVAMI...
Hızlı Bağlantı Elemanları Sektörünün Global Oyuncusu: RTC
Advertorial   RTC, 42 yıllık mühendislik birikimi ve 32 yıllık sektörel tecrübesinden aldığı güçle, niş bir alan olan hızlı bağlantı elemanları sektöründe başarı yolculuğunu kararlılıkla sürd&u DEVAMI...
Binlerce Delik, Sıfır Şüphe
Üreticiler, yüksek hacimli üretimde prosesleri stabilize etmeye, operasyonel dayanıklılığı kuvvetlendirmeye ve tutarlı çıktılar elde etmeye her zamankinden daha fazla odaklanıyor. Bu doğrultuda, metal kesme ve imalat &cc DEVAMI...
En Çok Okunanlar Son Eklenenler