satın alma (İng. Purchase, buy):”

Parası karşılığında mal alınabilmesi sağlanılmak üzere yapılan işlem.”

 

Kaynak: TDK “Büyük Türkçe Sözlük - BSTS / Tecim, Maliye, Sayışmanlık ve Güvence Terim 1972”

 

Bir kalıpçıya gidip, bana üç ton kalıp verir misiniz, ya da satılık kalıp var mı veya bana şu kalıbı satar mısınız diyor musunuz?

 

Kalıp seri üretilen bir mal değildir, kalıplanacak ürüne özel bir makinedir. Bir proje ürünüdür. Kalıplanacak ürünün tasarımına ve kalite beklentilerine, üretim adedine, üretim süresine ve birim zamanda üretim kapasitesine göre özel olarak tasarlanıp, doğru metotla üretilip, planlandığı gibi devreye alınmalıdır. Kullanım ömrü boyunca da kulanım kılavuzunda tarif edildiği şekilde kullanılıp, bakılmalıdır. Evet, kalıpların kullanım ve bakım kılavuzu olmalıdır.

 

Bu yüzden, “satın almak” ifadesini kalıp tedarikinde eksik buluyorum ve “sipariş etmek” ifadesini kullanıyorum.

 

“Satın almacı” kalıp sipariş etme yetkinliğini haiz olmadığı zaman “satın alma” faaliyeti mümkün olan en düşük fiyatta kalıp tedarik etme faaliyetine dönüşüyor. Bu da kalıp tedarikçilerinin, işe karşı iştahları oranında, kalıp fiyatlarını düşürmelerine ve “sipariş edilmesi gereken kalitede” değil, ödenen fiyatın karşılığı kalitede kalıp tedarikine sebep oluyor. Bu yüzden de “satın alma” ifadesini tehlikeli buluyorum.

 

“Ucuz Kalıp Yoktur, Kalitesiz Kalıp Vardır”.

 

Kalıp, kendisine yapılan yatırım bedelinden kesilen parayla değil, doğru tanımlanıp, hak ettiği mühendislik ve işçilik ile yaratılıp, kalıp kalitesinin üretim prosesinde yarattığı verimlilik ile üretilen parça birim maliyetini düşürerek yatırımcısına para kazandırır.

 

Yatırım bedelinden kesmek “kazanmak” değildir, “harcamamaktır”. Oysa üretim maliyetini düşürebilmek ürünün birim fiyatındaki kar payını artırarak “kazanmak” anlamına gelir.

 

Eğer kalıp sipariş edilmezse, orta ve uzun vadede kalıp kalitesizliğine bağlı zarar etmeye başlanacaktır. Arızi duruşlar kaynaklı üretim performans kayıpları yaşanacaktır. Öngörülmeyen tamir ve bakım maliyetleri ortaya çıkacaktır. Üretim kalitesizliği kaynaklı ürün problemleri başlayacak ve müşteriye taahhüt edilen kalitede ürün verilebilmesi için kalıplama sonrası manuel veya otomatik parça tamir ve kontrol süreçleri başlatılarak yeni yatırım ve işçilik maliyetlerine katlanılmaya başlanılacaktır.

 

Bir mimara inşa ettirmek istediğiniz evin tüm detaylarını tek tek tarif ettiğiniz gibi, kalıp sipariş edebilmek için de kalıbın tüm detaylarını tek tek tanımlamanız gerekir. Kalıbı satın almaz, sipariş ederseniz gelecek teklifler arasında büyük farklar olmadığını görürsünüz. Pazarlıklar sonunda da kalıbın fiyatı teknik tanımları karşılayabilmek şartı sayesinde bir yerde durup daha fazla inmeye devam edemeyecektir. Pazarlığa konu olan pay, kalıp tedarikçilerinin kar payları oranları ve kaynak kullanım verimliliklerine bağlı olacaktır.

 

Bu şekilde tedarik edilen bir kalıp, tasarlandığı gibi kullanılır ve doğru şekilde bakımları yapılır ise, hedeflenen ömrü boyunca üretim kalitesini koruyacak, yatırımcısına gizli maliyetler yaratmayacaktır.

 

Kalıp satın almayın, sipariş edin.