Üç sektöre, 2013 yılının nasıl geçeceği hakkında görüşlerini sordum.  Aldığım cevapları sizinle paylaşmak istiyorum.  Konuştuğum sektörler, Demir-Çelik, Otomotiv ve Bankacılık kesimi idi.  

 

Sabırsız okuyucularım için son sözü baştan söyleyeyim.  Durumlar fena görünmüyor.  2013 yılının olumlu geçeceği beklentisi ben de ağırlık kazanıyor.  Hem yassı, hem de uzun mamul çelik fiyatları aşırı olmasa bile artış eğiliminde olacaktır.  Otomotivde yatırımlar hızlanacak ve üretim rakamları yılın 2. Yarısında artışa geçecektir.

 

Gelin şimdi sektörler bazında aldığım cevaplara bir göz atalım:

 

Bankacılık sektörü

 

Bunlar arasında en kötümseri bankacılar oldu.  Genel olarak 2013’ün zor bir yıl olacağını düşünüyorlar. 2012’den daha kötü bir tabloya kendilerini hazırlıyorlar.  Kredilerin geri ödenme performanslarında düşüşler bekliyorlar.  O nedenle, kredi musluklarını kapatmamış olsalar bile, kredi başvurularını daha dikkatle inceliyorlar.  Banka sektöründe, özellikle merak ettiğim bir konu, bankalarımızın yurt dışından kredi alabilme kabiliyetleridir.  Bunu da araştırdım.  Malum olduğu üzere Türkiye, cari açık nedeni ile sürekli olarak yabancı krediye ihtiyaç duymaktadır.  Yabancı bankalar kriz nedeni ile birçok ülkeye verdikleri sendikasyon kredilerini durdurdular.  Ancak, görünen o ki, Türkiye’ye duyulan güven nedeni ile bankalarımız hala borçlanabilmektedirler.  Ülke reytinginin düzelmesi veya bozulması bu nedenle çok önem taşımaktadır.  Eğer bankalarımız krediye daha pahalı erişebilir veya krediyi takla artırma oranı %100’ün altına düşseydi sıkıntı başlayacaktı.  Böyle bir tehlike olmasına rağmen, uygulamada iyi gittiğimiz görülüyor.  Bu da olumlu bir işarettir.

 

Demir-Çelik  sektörü

 

Şu anda yassı mamul fiyatlarında 5-10 dolarlık artışlar olurken, uzun mamulde fiyatlar üzerinde bir baskı mevcuttur.  Ancak, demir çelik sektörünün uzmanları, 2013’ün en kötü ihtimalle 2012 gibi geçeceğini düşünmektedirler.  Konuştuğum kişiler beklenmedik ani değişiklikler olmadığı takdirde, demir çelik firmalarının yatırımlarının devam edeceğini söylemektedirler.  Elbette kastettikleri firmalar uzun mamul üreticileri diye tahmin ediyorum.  Erdemir’de ve Çolakoğlu’nda yatırımların şimdilik dondurulduğunu biliyorum.

 

Uzun mamul üreticileri için 2013 ve 2014 yıllarında Ortadoğu özellikle artan bir öneme sahip olacaktır.  Suudi Arabistan, kısa bir zaman önce rekor seviyedeki bir devlet bütçesine onay vermiştir.  221 milyar dolar tutarındaki bu bütçe, inşaat demiri talebini muazzam bir şekilde artıracaktır diye düşünüyorum.  Ayrıca, devam eden ve 2014’te devreye girecek yatırımları da hesaba katarsanız 385 milyar dolarlık bir alt yapı yatırım bütçesine baktığımızı bilmenizi isterim.  Bitmedi… Kuveyt 125 milyar dolar, Katar ise 65 milyar dolarlık alt yapı yatırımı planlamaktadır.  Yatırımların bugünle 2016 yılları arasında gerçekleşmesi beklenmektedir.  Yarım trilyon dolar tutarındaki Ortadoğu yatırımları, uzun mamul piyasasına büyük bir canlılık getirecektir.  

 

Yassı mamulde ise durum farklıdır.  Uzun mamulün en önemli ürünü inşaat demiridir.  Alt yapı yatırımlarında ve inşaatlarda kullanılırken, yassı mamul sanayi üretimine girdi teşkil eder.  Yani, sac daha gelişmiş bir ekonomi gerektirir.  Ortadoğu’da ya da Afrika’da böyle pazarlar bulmak zordur.  Sacın kullanım alanları, makine, beyaz eşya, otomotiv ve genel sanayi üretimleridir.  Bütün bu alanlarda Türkiye gelişmiş bir sanayiye sahiptir.  Ancak, hepsi büyük oranda AB’ye yaptıkları ihracatlar ile gelişmişlerdir.  Şimdi, Avrupa’nın mali krizi nedeni ile ihracatın düşmesi, bu sektörlerin sac kullanımlarını da olumsuz etkilemiştir.  Sac üreticilerimiz hem yurt içinde düşen, hem de gelişmiş sanayinin olduğu pazarlarda düşen talep nedeni ile kapasite kullanım oranlarını düşürmüşlerdir.  Yassı üretiminin artması, bahsettiğimiz sektörlerin düzelmesine bağlıdır.

 

Geçtiğimiz haftalarda çok önemli 2 gelişme yaşandı:  birincisi, Demir-Çelik ve Demir Dışı Metaller Strateji Belgesi ve Eylem Planı açıklandı; ikincisi ise, otomotiv yatırımlarının ‘Öncelikli Yatırımlar’ kapsamına alınarak, bölge şartı aranmadan 5’inci bölge imkânlarından yararlanmasının önü açıldı. Ayrıca yatırımlarda artık yüzde 40’lık katma değer şartı da aranmayacağı belirtildi.  

 

Birinci gelişme, demir çelik sektörünün rekabetçiliğini artıracaktır.  İkinci gelişme ise, otomotivdeki yatırımların artmasını sağlayarak, yassı üreticilerinin sıkıntısını azaltacaktır.  Sadece biraz zaman gerekmektedir.

 

Otomotiv Sektörü

 

Renault’nun genel müdürü, Carlos Ghosn, önlem alınmadığı takdirde,  Avrupa otomotiv sanayinin 2020’ye kadar düzelemeyeceğini ifade etti.  Politikacılara verdiği mesaj, otomotiv sanayinin daha rekabetçi hale getirilmesidir.  Biraz daha net ifade etmek gerekirse, Ghosn’un dikkat çektiği nokta, iş ve işçi kanunlarının daha esnek hale getirilmesidir.  Yani, Avrupa uzun yıllar önce kazanılmış sosyal haklarda geriye dönüşü konuşuyor.  Avrupalı işçilerin, Yunanistan’da, İtalya’da, Fransa’da, İspanya’da nasıl isyan bayraklarını açtığını görüyoruz.  Türkiye’yi aratmayan şiddette gösteriler hepimizi şaşırtıyor.  Bütün bunlar Avrupa krizinin, dolayısı ile otomotiv krizinin uzun soluklu olacağını bize gösteriyor.  

 

Peki, bundan biz nasıl çıkar sağlayabiliriz?  Cevap basit.  Otomotivin öncelikli yatırımlar kapsamına alınmış olması ve devlet teşviklerinden yararlanabilir olması, otomotivin Avrupa’dan kaçışını hızlandıracaktır.  Yatırım teşviklerini, 2023 hedeflerine uygun hazırlanmış Otomotiv Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile birlikte düşündüğümüzde, devletin otomotive turbo destek verdiğini görmekteyiz.

Otomotivde beklediğim yeni yatırımlar ile mevcut ana ve yan sanayiler büyüyecektir.  Ayrıca, bugün Türkiye’de üretim yapmayan yeni ana ve yan sanayiler de Türkiye’ye gelecektir.  Ve bütün bunlar, Avrupa krizinin en yoğun olduğu bir dönemde gerçekleşecektir.  

 

Sonuç

 

2013 yılından, pek çok uzmandan daha fazla umutluyum.  Bu yıl, Demir-Çelik ve Otomotiv sektörlerinin çıkışa geçtiği bir yıl olacaktır.  Talepteki artışlar, fiyatları fazla olmasa bile bir miktar yukarı doğru çekebilecektir.  

 

Yönelişler, uzun mamul çelikçiler için Ortadoğu, yassıcılar için otomotiv kaliteleri, otomotivciler için ise Avrupa’dan kaçışı Türkiye’ye çekmektir.

 

Uzun bir zamandan beri güzel haber vermek için fırsat kolluyordum.  Şimdi bu haberleri vermekten büyük mutluluk duyuyorum.