2024 yılına merhaba dediğimiz bu günlerde, geleceğe dair izlediğimiz film senaryolarının gerçekleşmeye dönüştüğünü görmek belki de ürkütüyor bizleri veya beni. İnsan işgücünün mekanik sistemler ile değiştirilmesinden sonra şimdi de insan aklını ve düşünce yapısını makinalara teslim etmeye başladık gibi. Aslında büyük heyecanla ve şaşkınlıkla takip ettiğimiz bu geçiş özellikle de insanoğlunun varoluş sebebi ve diğer canlı ırklarına göre en ayırt edici üstünlüğü olan aklını kullanma yüzdesini düşürüyor. Eskiden bir ödev için kütüphaneleri gezerken şimdi yapay zeka ile ödev tek tuşla hazır hale geliyor.  Araştırma, düşünme ve muhakeme yetileri gün geçtikçe azalıyor ve daha da azalacak göreceksiniz. Makinaların akıllanma ivmesi yukarı doğru hızla giderken insanlarınki hızla aşağı doğru iniyor.  

Bu kısa sosyal mesajımın ardından yine işimiz olan teknik konulara ve rakamlara dönelim. 2023 son çeyreğinde dünya genelinde beklenen resesyon çanlarının sesleri duyulmaya başlanıyor.  

OECD’nin Ekonomik Görünüm Raporu’na göre, küresel ekonomik büyüme ağırlıklı olarak Asya ekonomilerine bağımlı olacak. Enflasyon ve düşük büyüme öngörüleri küresel ekonomi için zorluklar yaratmaya devam ederken, 2023’teki yüzde 2,9’luk büyümenin ardından, küresel ekonomik büyüme 2024’te yüzde 2,7’ye gerileyerek ılımlı kalmayı sürdürecek. Enflasyonun düşmeye devam etmesi ve reel gelirlerin güçlenmesiyle dünya ekonomisinin 2025’te yüzde 3 büyüyeceği öngörülüyor. 

Türkiye ekonomisinin 2024’te 2,9 büyümesi beklenirken, 2025’te büyümenin yüzde 3,2’ye yükseleceği tahmin ediliyor. Sıkılaşan para politikası ve enflasyonun hane halkı tüketimini zayıflatacağı, bununla birlikte Türkiye’nin ihracatının daha güçlü bir küresel büyümeyi yansıtacak şekilde 2025’te ivme kazanacağı öngörüyor. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 64,77, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 44,22 oldu. TL bazında yıllık kredi faizi %48-55 Aylık %4,5 olurken, asgari ücret 2021 2.825 TL’den 2023 17.002 TL (6 kat) artış gösterdi.

Bu kısa bilgiler ışığında gelelim kendi sektörümüze ait kurgulara ve bilgilere. Yoğun proje ile geçen 2023 ardından 2024 ilk yarı itibari ile yatay seyirli geçecek. Yeni proje devreye almalar ile 2024 ikinci yarıdan sonra yukarı yönlü ivme ile %60-70 oranında doluluk oranları tahmin ediyoruz. Dış ticaret hacmimiz son 4 yıla göre %19 oranında artış ile 712 milyon dolar seviyesine gelmiş olup, 336 milyon dolarlık bir ihracatımız gerçekleşmiştir.  2023 yılı ihracatımız geçen yıla göre % 0,6 oranında artışla 255 milyar 809 milyon dolar olduğunu da ayrıca hatırlatmak isterim. 

Diğer sektörlerde olduğu gibi bizim için de geçerli olan esas konumuz aslında nitelikli insan gücü ihtiyacı olup, diğer bir konu da tüm sektörlerde olduğu gibi bizde de etkisi hissedilen paraya ulaşma ve yüksek faizlerdir. Dünya ortalamasında %3-5 bandında olan faiz oranları ve enflasyon gerçeğine bakıldığında mevcut durumun zorluğu çok daha net anlaşılmaktadır. Başarıya ulaşmak ve projeleri ülkemize kazandırmak için oyuna 2-3 sıfır geriden başlamak firmalarımızı büyüme ve gelişme anlamında olumsuz etkilemektedir.  Dolayısı ile global ölçekte bu kadar haksız bir rekabet ortamında mücadele eden kalıp firmalarımız kendi öz sermaye ve krediler ile ayakta durma savaşı vermektedirler. Tüm ihracat yapan firmalarında beklediği üzere dövizin yukarı yönlü artış göstermesi ki dolar için 2024’ün ilk çeyreği için ise 33.20 TL, ikinci çeyreği için 37 TL olarak tahmin ediyor. Üçüncü çeyrekte doların 41 TL olacağını ve yıl sonunda ise 43.80 TL’ye çıkacağı tahminleri konuşulmaktadır. Uygun kredi oranları ile paraya ulaşma en kısa vadede çözülmesi gereken ana sorunumuzdur. 

Saygılarımla.