Öncelikle 2024-2025 eğitim ve öğretim sezonunun tüm öğrenci ve öğretmen kardeşlerimiz için hayırlı olmasını dilerim. Özellikle bu yıl sıkça konuştuğumuz yetişmiş ve nitelikli işgücünün temelleri bu yıllarda atılıyor. Çağın gerekliliklerine ve yeniliklerine uygun bir müfredat programı ile ezbercilikten uzak, mantık ve bilime dayalı bir eğitim sistemi tabi ki her şeyin temelini oluşturuyor. 

Eylül ayı sonbaharın başlangıcı ile aynı zamanda yeni çalışma sezonunun da habercisi aslında. Ama kalıp sektörümüz de dahil olmak üzere, durumlar özellikle 2024 son çeyrek için pek de iyi gözükmüyor. Dünya’da başlayan ve bize gelen durgunluk dalgası belli bir süre daha etkili olacak gibi. Devreye girecek yeni projelerin azlığı ve beraberinde getireceği rekabet ile mevcut şartları idame etme noktasında kalıpçı arkadaşlarımız ve bize destek veren alt firmalarımız oldukça zorda. Paraya ulaşma noktasındaki sıkıntı çözülmez ise de sorun daha da büyüyecek ve birçok firma maalesef sektörden çeklime tehlikesi ile karşı karşıya kalacak. 

2025 yılında bizi bekleyen, özellikle maaş artışları ile gelir ve gider tablosundaki makas daha da açılarak min %25-30 ları bulan personel sayısındaki daralmalar kaçınılmaz olacak. 

Kalıpçılık sektörümüzdeki rakip ülkeler bazında; 2024 yılı asgari ücret brüt Türkiye  613 eur, Portekiz 820 eur, İtalya net 1662 eur, Çin 330 eur olup, birim işçilik saat fiyatları da Türkiye  ort. 32 eur, Portekiz ort.46.4 eur, İtalya ort. 53 eur, Çin ort. 26 eur’dur. Yine her zaman olduğu gibi,  Çin rekabet koşullarını zora sokan en büyük tehlikeyi oluşturmaktadır. Başka bir acı gerçek ise Avrupalı kalıp firmaları da artık Çin’i kullanarak müşterilerine daha uygun şartlarda kalıp vermektedir. Bu da sanki Türkiye Avrupa’dan daha pahalı imajını oluşturmaktadır ki, yukarıda belirtmiş olduğum rakamlar bunun aslında Çin potansiyel kullanımı olmadığı şartlarda gerçek olmadığını ispatlamaktadır. Bu duruma istinaden son günlerde bana sorulan sık sorulardan bir tanesi de, Çin’e karşı tedbir alınması noktası. Dünya’daki ekonomik veriler ve kullanım yüzdesi olarak hep Dünya listesinin başında olan bir ülke ile hiçbir şartlarda başa çıkmamız mümkün değil. Çin’den gelen kalıplara %100 vergi de koysanız, bu sefer başka ülkelerden getirerek çözüm bulur ki bunu yapıyor şu anda. Başka ne önlem olursa olsun bir şeklide çözmek durumunda, zira %70 sanayi üretimine dayalı 1,5 milyar nüfusu olan bir ülkenin zaten başka şansı da yok. 

Peki bu durumda ne yapacağız? Yapacak tek şey kurumsal kimliğinizi güçlendirip, rekabet edebilecek olduğunuz sektörlerde ve özellikle yurtdışı müşterileri ile yolumuza devam etmek olacak. Ağlanmanın bir faydası yok. Zira üretim yapmak zaten başlı başına çok ama çok zor bir iş, özellikle de şu dönemde. Sizleri bu karamsar tablo ile belki de sıktım kusura bakmayın ama gerçekler maalesef… 

Gelecek dönemi daha iyi analiz etmemize faydalı olacak orta vadeli program detaylarına bakalım son olarak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de katılımıyla Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen basın toplantısıyla 2025-2027 yıllarını kapsayan yeni Orta Vadeli Programı (OVP) açıkladı. Yeni OVP’de öne çıkan başlıklar şöyle:

Gelecek yıl sonu büyüme tahmini de yüzde 4,5’den yüzde 4’e düşürüldü. OVP’de büyüme öngörüleri 2026 için yüzde 4,5, 2027 için ise yüzde 5 oldu.

Geçen yıl 13 bin 243 dolar olarak hesaplanan kişi başına milli gelirin, bu yıl sonu 15 bin 551 dolara yükseleceği öngörüldü. OVP’nin kapsadığı son yıl olan 2027 sonunda 20 bin doların aşılacağı tahmin edildi.

Enflasyonun 2025’te yüzde 17,5, 2026’da ise yüzde 9,7’ye gerileyerek tek haneye ineceği tahmin edildi. Önceki OVP’te 2025 beklentisi yüzde 15,2, 2026 beklentisi ise yüzde 8,5 idi. 2027 için fiyat artış hızı yüzde 7 seviyesinde öngörüldü.

OVP hesaplamasında kullanılan Dolar/TL tahmini 2024 için 33,2, 2025 için 42, 2026 için 44,4, 2027 için 46,9 oldu. Önceki OVP’de bu yıl için kur tahmini 23,9 TL seviyesindeydi. Program dahilindeki tüm yıllarda kurlar yukarı yönlü revize edildi.

Geçen yıl 255,6 milyar dolar olan ihracatın bu yıl sonunda 264 milyar dolara; ithalatın ise aynı dönemde 362 milyar dolardan 345 milyar dolara gerileyeceği tahmin edildi. Turizm gelirlerinin 2023’deki 55,9 milyar dolardan 59,6 milyar dolara yükseleceği hesaplandı.