Çıkmaz mı sizce? Kalıbın tasarımını yapan, CAD/CAM datasını hazırlayan. CNC’ye yollayan işleyen karanlık bir kalıpçı hayal edin.

 
Simülasyon ve tasarım yazılımları kalıpçılığı nereden nereye getirdi… Daha 25 yıl önce elle tesviye edilen, en fazla kalıpçı frezesinde işlenen kalıplardan, o olağanüstü emek yoğun, sanattan bugün geldiğimiz yer, gideceğimiz yerin de habercisi değil mi? Kalıpçıyım demek için, kalıp tasarlamak ve yapmak için kaç yıllık deneyim lazım -artık? Az değil mi? Kötü bir şeye işaret etmiyorum, sadece emeğin tezgah başından yazılımda, makinada birikmiş emeğe geçtiğini hatırlatıyorum; hakkını yememek lazım, bir de elbette ki “sistem”

 
Karanlık kalıpçı “ideali” için bence çok beklemek gerekmeyecek…
Burada sorun, kalıpçıdan önceki aşamalara dairdir. YZK’ya (Yapay Zeka Kalıphanesi) tasarımı tamamen bitmiş, olgun bir parça ulaşmalı… Bu parçanın kalıbını yaparım ama dökemezsin kardeşim, mal yürümez, porozite olur, kalıplanamaz, kalıptan çıkmaz diyecek bir YZ’ya işte ona daha var… Baştan sona tüm süreci tartışabilecek bir YZ, Chat GPT için önce bu bilginin kamuya açık kaynaklarda ulaşılabilir olması lazım.
 

Biricik parçanın, biricik kalıbının, biricik tasarımına genellemeler yoluyla ulaşılabilir de, örneğin bir binek aracının görsel tasarımından başlayarak işlevlenen ve farklılaşan bir parçanın bizatihi kendisinin tasarımının YZ tarafından yapılması için, otomotiv sektörünün birikimini ulaşılabilir kılması, bilgiyi paylaşması gerekir.  Oysa bu bilgi, know how adı altında korunuyor. Paylaşmaktan ziyade saklanıyor ki rekabetet öne çıksın sahibi…
 

Emek gücünün niteliği aşınırken
Ama… başka bir yerde başka bir şeyler oluyor… İnsanlar eskisi gibi ”çalışkan” değil, işkolik hiç değil. Gençler ki artık pek de genç değiller, ömürlerini, zamanlarını iş için telef etmiyorlar. Dengeli ve hayatın tadını çıkaran bir yaşamı “tercih” ediyorlar. Evet tercihten mi zorunluluk mu, yoksa umutsuzluğun bir yansıması mı, bu başka bir metnin konusu. Ancak bir gerçek var ki, işgücünün niteliği ve bağlılığı artık eskisi gibi değil. Üstelik bu “aşınma” önce batıda başladı.
 

Bugün Almanya’dan bir OEM’den gelen projenin eksik, parçanın kalıplanamaz, üretilemez olduğunu görmeye başlamadık mı? Artık OEM2den gelen talepleri TIER1, TIER1’den gelen talepleri de TIER2 ve hatta kalıpçı bitirmiyor mu? Yani, o muhteşem Alman tamamlanmışlığı artık “yok”. Eksik, diyelim yok yerine. Artık eksik proje ve talep üretebiliyorlar. Ne yaptıklarını eskisi kadar iyi bilmiyorlar. Haksız mıyım? İleride bu “yok” büyüyecek. İşin yürümesi için aşınan bu ana sanayinin mühendislik birikimi yerine tedarikçinin birikimi belirleyici olarak geçecek.
 

İşte bu koşullarda, kalıpçılığın bir seri üretim mantığına oturması gecikecek. Çevre merkezin önüne geçecek. Çin gibi yeni merkezlerde bilgi yoğunlaşacak ve karanlık kalıphane oradan gelecek, pek muhtemelen…