İş sağlığı ve güvenliği; işin yürütülmesi sırasında işyerindeki çeşitli fiziki nedenlerden dolayı işçilerin maruz kaldıkları sağlık sorunları ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması ile ilgilenir.

 

Hem çalışanları korumayı, hem de bütün işletmenin ve üretimin güvenliğini etrafı ile korunmasını esas alır. İşyerinde doğabilecek, iş kazası ve meslek hastalıkları gibi her türlü riske karşı gerekli tedbirleri almayı, çalışan işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamayı, bunların yerine getirilmesi için araç gereçlerin eksiksiz bulundurulmasını öngören tedbirlerle ilgi olarak usul ve şartlara uymalarını ister. 

 

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 5. bölümünde iş sağlığı ve güvenliği konusunda işçilerin ve işverenlerin yükümlülükleri, iş sağlığı ve güvenliğinin işyeri seviyesinde örgütlenmesi, çalışma hayatında kadın ve çocuk işçilerin korunmasına yönelik hükümler yer alır. İş sağlığı ve güvenliğinin işyerindeki örgütlenmesi İK sistemleri ile entegre edilerek sistemde kayıtların tutulması sağlanabilir. Benzer şekilde süreçler teknoloji yardımı ile İK sistemlerinde takip edilebilir.

 

Personel sağlığı takip edilmeli 

Personel sağlığını takip etmek için kuruluacak sistemde aşağıdaki başlıklar ve bunları süreçleri yer almalıdır. Tüm bu süreçler sistem üzerinde takip edilmelidir. 

 

• Çalışanlar ilgili sağlık taraması yapılarak çalışanların önem verdiği sağlık bilgileri ve riskli durumların belirlenmesi

 

•Çalışanın işe girişlerinde, iş değişikliğinde, iş kazası ve meslek hastalığı ile sağlık nedeniyle verilen aralarda çalışanların periyodik sağlık muayenelerinin yapılması. Ayrıca yasal olarak yapılması gereken periyodik sağlık muayenelerinin takip edilmesi

 

•İşe başlamadan önce sağlık raporlarının alınması. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacak olanlar, işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılmaması 

 

•İş kazası kayıtları, kazadan sonraki, meslek hastalıkları ise öğrenildikten sonraki üç iş günü içinde işveren olarak, SGK’ya bildirilmesi

 

•Meslek hastalığı ön tanısı konulan vakalar Iişyeri hekimi veya sağlık görevlileri tarafından, SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti kurumlarına sevk edilmesi

 

•İşyerinde meydana gelen tüm olayların işveren tarafından kayıt altına alınması 

 

İş kazalarının kayıt altına alınması, azalmasını sağlayabilir 

İş sağlığı ve iş güvenliği her iş kolunda bazı farklılıklar göstermekle beraber, alışma alanı tüm iş kollarını kapsar. Meslek hastalıkları yeterli düzeyde tespit edilemezken, iş kazaları büyük oranda tespit edilebilir. Meydana gelen iş kazaları sonucu ölümler ve toplu ölümler, kırıklar, organ kayıpları, kesikler, yaralanmalar, elektrik çarpması, zehirlenmeler, cilt hastalıkları vb. şeklinde karşımıza çıkmaktadır. İş kazalarının kayıt altına alınması yeterli olmamaktadır. Sebeplerini analiz edip önleyici tedbirlerin alınması ve belli periyodlarda analizin takip edilmesi ile bütünlük sağlanacaktır.

 

İş kazalarının takip, bildirim ve raporlama süreçlerini üç ana başlıkta toplayabiliriz: Çalışanları korunması, üretim güvenliği ve işletme güvenliğinin sağlanması. Çalışanların korunmasında çalışanları ruh ve beden bütünlüklerinin sağlanması, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunması hedeflenir. Üretim ve işletme güvenliğinde, iş kazalarından veya güvensiz ve yetersiz çalışma ortamından dolayı doğabilecek makine arızaları ve makina techizatın devre dışı kalmaları, patlama olayları, yangın gibi işletmeyi tehlikeye düşürebilecek durumlar ile işyerinde alınacak tedbirler kapsanır.